Простае тлумачэнне
Каланіяльнасць — не тое ж самае, што каланіялізм. Каланіялізм — гэта пэўны гістарычны парадак, які меў пачатак і канец. Каланіяльнасць — гэта структуры, якія пасля яго застаюцца: іерархіі расы, ведаў, мовы, эстэтыкі.
Аніба Кіхано назваў гэта «каланіяльнасцю ўлады»: свет падзелены на «цэнтр» і «перыферыю», «сучаснае» і «адсталае», і гэтая карта прадстаўлена як натуральная, хоць яна — прадукт гісторыі.
Беларускі прыклад
Каланіяльнасць у Беларусі выяўляецца ў тым, што расійскамоўная культура па-ранейшаму чытаецца як «нейтральная» ці «універсальная», а беларускамоўная — як пазіцыя, якую трэба тлумачыць.
Чаму гэта важна
Разуменне каланіяльнасці дапамагае ўбачыць, што інерцыя ідзе пасля палітычных пералому; што свабода — гэта не толькі наяўнасць пашпарту, але і здольнасць змяняць катэгорыі, праз якія нас бачаць і мы бачым сябе.
Крыніцы
- Quijano, A. (2000). Coloniality of Power, Eurocentrism, and Latin America.
- Maldonado-Torres, N. (2007). On the Coloniality of Being.