Простае тлумачэнне
Гегемонія — паняцце Антоніа Грамшы: гэта сітуацыя, калі пэўны погляд на свет становіцца настолькі нармальным, што яго перастаюць заўважаць. Людзі прымаюць яго як «здаровы сэнс», нават калі ён ідзе супраць іх інтарэсаў.
Пры гегемоніі не трэба забараняць — дастаткова зрабіць так, каб альтэрнатыва выглядала дзіўна, правінцыйна або смешна.
Беларускі прыклад
Культурная гегемонія рускай мовы ў Беларусі працуе гэтак: пераключыцца на беларускую ў афіцыйным кантэксце выглядае як «заявіць пазіцыю», а застацца на рускай — як «нармальна». Нават без фармальнай забароны мова пераносіцца ў зону «ідэалагічнай».
Чаму гэта важна
Гегемонія небяспечная менавіта тым, што невідавочная. Дэкаланізацыя як раз і пачынаецца з таго, каб убачыць «нармальнае» як пазіцыю, а не як фон.
Крыніцы
- Gramsci, A. (1971). Selections from the Prison Notebooks.
- Williams, R. (1977). Marxism and Literature.