Простае тлумачэнне
Саветызацыя — гэта дзесяцігоддзе планавай працы: змена школы, мовы справаводства, кніжнага рынку, гарадскога ландшафту, літаратурнага канона, гістарычнага наратыву.
У Беларусі яна не была аднамоментнай. 1920-я — беларусізацыя, 1930-я — крывавае ўнядранне сталінскай мадэлі, пасля 1944 — сістэмная рэпрэсія нацыянальнага.
Беларускі прыклад
Знішчэнне беларускай Акадэміі 1930, Курапаты, «дело СВБ», далейшы «другой хвалі» рэпрэсіі паваеннага перыяду. Фізічнае знікненне пакалення беларускай інтэлігенцыі.
Чаму гэта важна
Каб зразумець, чаму беларуская культурная памяць мае «дзіркі», трэба пабачыць саветызацыю як сістэмную аперацыю, а не выпадак.
Крыніцы
- Маракоў, Л. (2003). Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асветы.
- Гісторыя беларускай літаратуры XX ст. (НАН Беларусі, 2001).