Гэты падыход пачынае з таго, што беларускі досвед не зводзіцца цалкам ні да лацінаамерыканскай, ні да «класічнай» постімперскай рамкі. У нас ёсць свае ключавыя паняцці: краёвасць (грамадзянства Краю, а не нацыі), «тутэйшасць», беларуская лацінка, ВКЛ як свой, а не спрэчны слой, памяць пра БНР, пытанне пра дзве мовы.
Аўтары гэтай традыцыі: Уладзімір Конан, Генадзь Сагановіч, Алесь Смалянчук, Валерка Абушэнка, Юлія Чарнявская, Альгерд Бахарэвіч, Таццяна Шчытцова. Гэта яшчэ не дакладна аформлены канон, а рабочая гарызанталь. Яна асабліва важная для тых, хто хоча рабіць рэч на беларускім матэрыяле, а не «пад кальку».
Для каго ўваход: для тых, хто пачынае з канкрэтыкі — з Кастуся Каліноўскага, з Купалаўскай мовы, з 1994, з 2020 — і хоча навокал іх збудаваць тэарэтычную рамку.
Ключавыя тэксты
- Абушэнка, В. (2003). Крэолы і крэолізацыя.
- Сагановіч, Г. (2001). Нарыс гісторыі Беларусі.
- Бахарэвіч, А. (2021). Хлопчык і снег.
- Шчытцова, Т. і інш. (2020). Беларускае грамадства: сацыяльная філасофія.